Δήμος Γρεβενών.

Ο Δήμος  Γρεβενών ,  ο μεγαλύτερος του Νομού   προήλθε  από  την συνένωση του Δήμου Γρεβενών και  12 Κοινοτήτων με το σχέδιο «Ιωάννης Καποδίστριας».

ΝΟΜΟΣ/ ΔΗΜΟΣ/ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ	ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ	ΕΚΤΑΣΗ  (km2)	ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ (στοιχεία 2001)	ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ
ΔΗΜΟΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ	ΑΓΙΩΝ ΘΕΟΔΩΡΩΝ	152,2	520	ΟΡΕΙΝΗ
	ΑΜΥΓΔΑΛΕΩΝ	28,3	854	ΟΡΕΙΝΗ
	ΒΑΤΟΛΑΚΚΟΥ	9,0	386	ΜΕΙΟΝΕΚΤΙΚΗ
	ΓΡΕΒΕΝΩΝ	56,8	10.447	ΟΡΕΙΝΗ
	ΕΛΑΤΟΥ	23,3	262	ΟΡΕΙΝΗ
	ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ	11,2	269	ΜΕΙΟΝΕΚΤΙΚΗ
	ΚΑΛΟΧΙΟΝ	37,1	236	ΟΡΕΙΝΗ
	ΚΥΡΑΚΑΛΗΣ	9,3	163	ΟΡΕΙΝΗ
	ΜΕΓΑΛΟΥ ΣΕΙΡΗΝΙΟΥ	18,8	858	ΟΡΕΙΝΗ
	ΜΥΡΣΙΝΗΣ	25,5	387	ΜΕΙΟΝΕΚΤΙΚΗ
	ΡΟΔΙΑΣ	12,9	383	ΟΡΕΙΝΗ
	ΣΥΝΔΕΝΔΡΟΥ	19,2	345	ΟΡΕΙΝΗ
	ΦΕΛΛΙΟΥ	57,9	371	ΟΡΕΙΝΗ

Έδρα  του  Δήμου  είναι η πόλη των ΓρεβενώνΗ περιοχή  του Δήμου Γρεβενών   χωροθετείται  στο Κεντρικό  τμήμα του Ν.Γρεβενών .  Αντιπροσωπεύει  το  20 % της έκτασης  του Νομού (461.384  στρεμ.) και το  40,75% του πληθυσμού  (15.481)  κάτοικοι Απογραφή 2001). Αξίζει να σημειωθεί ότι ο εποχιακός πληθυσμός κατά τους θερινούς μήνες αυξάνει  αρκετά  από τον μόνιμο που έχει η περιοχή.

ΦΥΣΙΚΑ  ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑΗ  ενότητα   αποτελείται  από τον Δήμο Γρεβενών  και 12  Πρώην Κοινότητες που αποτελούν το Κεντρικό  Τμήμα του Νομού,. Χαρακτηριστικό  είναι ότι η περιοχή είναι  πεδινή και  ημιορεινή  καθαρά  γεωργο-κτηνοτροφική.
Η συνδυασμένη δράση παραγόντων, όπως το Ημιορεινό του εδάφους, η μη αξιοποίηση των φυσικών πόρων , το μικρό ποσοστό  των  αρδευόμενων εκτάσεων , ο μικρός κλήρος ,η έλλειψη υποδομών  και οι περιορισμένες πηγές  απασχόλησης έχουν σαν συνέπεια  την προβληματικότητα της περιοχής, την απουσία φαινομένων ανάπτυξης, δημογραφικό πρόβλημα  και μείωση του παραγωγικού δυναμικού εκτός δύο -τριών Τοπικών Διμερισμάτων και της πόλης των Γρεβενών  όπου τα τελευταία χρόνια συγκεντρώνει όλο και περισσότερους κατοίκους και παρουσιάζει την μεγαλύτερη  οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα στο Νομό Γρεβενών.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός της περιοχής  ανέρχεται  σε 5562 κατοίκους , από τους οποίους  εργαζόμενοι είναι οι 4806 και οι άνεργοι  είναι 761.
Απασχόληση :  Οι κάτοικοι    των Τοπικών Διμερισμάτων  ασχολούνται κυρίως  με την Γεωργία και Κτηνοτροφία  ενώ   στην πόλη  των  Γρεβενών ανθούν  το εμπόριο, η βιοτεχνία  και η παροχή  υπηρεσιών  .
Οι απασχολούμενοι στον  πρωτογενή τομέα είναι 1161  στον δευτερογενή  1046 και στον τριτογενή  2598.

ΤΕΧΝΙΚΕΣ  ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Υποδομές  συγκοινωνιών
Το συνολικό μήκος οδικού  δικτύου είναι   90,55 χιλιόμετρα περίπου  εκ των οποίων  τα 33 χιλ. είναι Εθνική οδός και τα 25,5  χιλ. είναι Επαρχιακή  Οδός και τα  32 χιλ. είναι κοινοτική οδός .
Η  οδική  σύνδεση  των Τοπικών  Διαμερισμάτων με την έδρα  εκτιμάται ότι  δεν  ξεπερνούν  τα   (21) λεπτά  (Αγ.Θεόδωροι – Γρεβενά).

Διαχείριση   Απορριμμάτων
Η Αποκομιδή των απορριμμάτων γίνεται από το Δήμο Γρεβενών και η Διαχείριση από τη ΔΙΑΔΥΜΑ.

Δίκτυο Ύδρευσης
Το  δίκτυο  ύδρευσης έχει συνολικό  μήκος  86 χιλ. εκ των οποίων  τα   76,5 χιλ.  είναι από πλαστικό,  και τα 9,5 χιλ.  από αμίαντο  . Αρκετό  μέρος του δικτύου  είναι σχετικά καινούργιο  χωρίς πολλά προβλήματα , ενώ το υπόλοιπο χρειάζεται   άμεση βελτίωση.

Αποχετευτικό Δίκτυο
Το αποχετευτικό δίκτυο  στην πόλη των Γρεβενών είναι εντελώς καινούργιο και  στα περισσότερα δημοτικά διαμερίσματα είναι   σχετικά  καινούργιο , χρειάζεται  όμως σε μερικά σημεία  βελτίωση. Σε λίγο ξεκινάει και η λειτουργία του Βιολογικού καθαρισμού της Πόλης των Γρεβενών

ΓΡΕΒΕΝΑ

Η πόλη των Γρεβενών αποτελεί το, παραγωγικό, οικονομικό και πολιτιστικό  κέντρου όχι μόνου του Δήμου αλλά όλου του Νομού, η οικονομία της οποίας στηρίζεται κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών. Στη πόλη παρατηρείται υπερσυγκέντρωση πληθυσμού και δραστηριοτήτων σε αντίθεση με το υπόλοιπο του Νομού που χαρακτηρίζεται  από διασπορά πληθυσμού και δραστηριοτήτων.

Ο τρόπος ανάπτυξης του αστικού κέντρου της πόλης χαρακτηρίστηκε από αποσπασματικές Πολεοδομικές Ρυθμίσεις και περιοχές  άναρχης επέκτασης που έχουν δημιουργήσει «προβληματικούς αστικούς Θύλακες».

Κύρια χαρακτηριστικά αυτών των  θυλάκων είναι η συσσώρευση  προβλημάτων στις τεχνικές υποδομές, τον κοινωνικό εξοπλισμό καθώς και η υποβάθμιση του αστικού και φυσικού περιβάλλοντος.
Η πόλη των Γρεβενών είναι χτισμένη σε υψ. 534 μ. ανατολικά της Β. Πίνδου, στις όχθες του Γρεβενίτη, παραπόταμου του Αλιάκμονα, μια περιοχή με πολλή πράσινο. Έχει δροσερό κλίμα το καλοκαίρι, ενώ μπορεί να γίνει αφετηρία για τις εξορμήσεις σας σε άλλες παράπλευρες τοποθεσίες. Tα Γρεβενά ακολουθούν μια αναπτυξιακή πορεία με έργα υποδομής και με τουριστική αξιοποίηση, δίνοντας έμφαση στην πανέμορφη αλπική φύση. Δύο σύγχρονες ξενοδοχειακές μονάδες στις εισόδους από Κοζάνη και Τρίκαλα και η όμορφη πεζοδρομημένη πλατεία Αιμιλιανού, με απλωμένα γύρω της παραδοσιακά και σύγχρονα εστιατόρια-ταβέρνες, καλύπτουν τις ανάγκες διαμονής και εστίασης των επισκεπτών-τουριστών. Στον πεζόδρομο της Μ. Αλεξάνδρου, σύγχρονα αλλά και κλασικά καφέ ελκύουν τον επισκέπτη, ενώ για τους ρομαντικούς υπάρχουν τα Δημοτικά αναψυκτήρια στο Καστράκι και στα Τσακάλια.
Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις το καλοκαίρι στο υπαίθριο θέατρο στην περιοχή Καστράκι, χωρητικότητας 2.500 θεατών, οι θρησκευτικές τελετές (Ανάσταση, Επιτάφιος, Λιτανεία κ.λ.π.), καθώς και τα ήθη και τα μοναδικά έθιμα (Πανηγύρια, Γκαμήλα και κέδρινοι Φανοί στις Απόκριες, Ρουγκατζάρια, Ανακατωσάρια κ.λπ.), συνηγορούν σε μια ευχάριστη και ενδιαφέρουσα επίσκεψη και διαμονή στην πόλη.Το Ρολόι, σήμα κατατεθέν της πόλης, είναι χτισμένο στην πλατεία Ελευθερίας στο κέντρο της πόλης. Έχει σχήμα πενταγώνου, με μήκος πλευράς 2 μ. και το συνολικό του ύψος ξεπερνά τα 20 μ. Σε εντοιχισμένη επιγραφή διαβάζουμε ότι "Εκτίσθη το 1906, ανεκαινίσθη το 1969". Είναι από τα λίγα εναπομείναντα κτίσματα στην πόλη από την εποχή της Τουρκοκρατίας και πριν την απελευθέρωση λειτουργούσε ως τμήμα τούρκικου τζαμιού. Στο εσωτερικό του, που είναι κενό, υπάρχει κυκλική σκάλα, η οποία οδηγεί σε περιμετρική βεράντα λίγο πριν την κορυφή. Μετά τη βεράντα υψώνονται καμάρες που στηρίζουν έναν κωνικό τρούλο, στη βάση του οποίου είναι ενσωματωμένες μεγάλες πλάκες ρολογιού, συνδεδεμένες με μια καμπάνα.
Στα Δυτικά της πόλης βρίσκεται ο Μύλος του Μπούσιου, κτίσμα του περασμένου αιώνα, που αποτελεί τη μοναδική μαρτυρία βιομηχανικού κτιρίου της περιοχής. Πρόκειται για έναν προηγμένης τεχνολογίας για την εποχή του αλευρόμυλο, που λειτούργησε αδιάλειπτα για έναν αιώνα περίπου και η δραστηριότητα του έφτανε ως τη Μασσαλία, την Προύσα, τη Βομβάη και το Λονδίνο, Βασική κινητήρια δύναμη του ήταν το νερό, που υπήρχε άφθονο το χειμώνα, ενώ το καλοκαίρι χρησιμοποιούνταν η δυτικοευρωπαϊκής προέλευσης ατμομηχανή.
Αξιοθέατα αποτελούν:
• Η Μητρόπολη, αίθουσα της οποίας λειτουργεί σαν μουσείο εκκλησιαστικών κειμηλίων.
• Το θέατρο, χωρητικότητας 2.500 θέσεων, που κατασκευάστηκε στην περιοχή Καστράκι σύμφωνα με τα αρχαία ελληνικά πρότυπα.

Υφιστάμενη Τουριστική ΔραστηριότηταΟ Νομός Γρεβενών παρουσιάζει καθυστέρηση ειδικότερα όσο αφορά τον τουρισμό. Παρά την ύπαρξη μίας σειράς συγκριτικών πλεονεκτημάτων για την ανάπτυξη της τουριστικής δραστηριότητας όπως η φυσική ομορφιά της περιοχής, οι εναλλαγές των τοπίων, η μοναδική αξία του Εθνικού Δρυμού Β. Πίνδου, οι περιοχές απείρου φυσικού κάλλους και τις προϋποθέσεις ανάπτυξης χειμερινού τουρισμού, η αυξανόμενη τουριστική ζήτηση δεν βρίσκει διέξοδο εξαιτίας του μικρού τουριστικού κεφαλαίου. Παρά τα προβλήματα αυτά η τουριστική δραστηριότητα άρχισε να αυξάνεται τα τελευταία χρόνια.

Οι κύριοι τουριστικοί πόροι είναι, το άσπιλο περιβάλλον και το μεγάλο εύρος δραστηριοτήτων αναψυχής στα οποία μπορεί να επιδοθεί ο επισκέπτης, όπως τα σπορ των νερών (καγιάκ και ράφτιγκ) στους ποταμούς Αλιάκμονα και  Βενέτικο, το σκι στο Χιονοδρομικό Κέντρο Βασιλίτσας (2 εναέρια και τρία συρόμενα λίφτ, Chalet, καταφύγιο), η ορειβασία στη Βασιλίτσα και τον Σμόλικα, και η παρατήρηση της φύσης στον Εθνικό Δρυμό Πίνδου-Βάλια Κάλντα (η πανίδα περιλαμβάνει πολλά σπάνια είδη, όπως την αρκούδα, το λύκο και τα μεγάλα αρπακτικά πουλιά) την ορεινή περιοχή του Όρλιακα, τον Σμόλικα και τη Βουνάσα.

Ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφτεί τα έξι μεγάλα μοναστήρια και πλήθος άλλων μεταβυζαντινών μνημείων, όπως και τα 17 πετρόχτιστα γεφύρια (Ν.Α.Γρεβενών, 2000) που βρίσκονται πάνω στους παλιούς λιθόστρωτους δρόμους που συνέδεαν τη Μακεδονία με την Ήπειρο.

Τα φυσικά πλεονεκτήματα του Νομού που συνδυάζουν την πλούσια βλάστηση του Εθνικού Δρυμού με τη γλυκύτητα του κλίματος την απλότητα και την και την ανθρωπιά των κατοίκων της περιοχής είναι ικανά να μετατρέψουν το Νομό σε ένα από τα ωραιότερα ορεινά θέρετρα.

Η υπάρχουσα τουριστική κίνηση αφορά κυρίως:
- Παραθεριστές δεύτερης κατοικίας κατά την θερινή περίοδο
- Κυνηγούς και Χιονοδρόμους κατά την χειμερινή περίοδο
- Επισκέπτες του Εθνικού Δρυμού και των περιοχών φυσικού κάλλους
- Δραστηριότητες Εναλλακτικού Τουρισμού

Συγκεντρώσεις τουριστικών καταλυμάτων, με την έννοια της ύπαρξης «τουριστικών περιοχών», δεν παρατηρούνται στο νομό. Τα περισσότερα δωμάτια είναι συγκεντρωμένα στην πόλη των Γρεβενών (270 κλίνες), την πόλη της Δεσκάτης (50 κλίνες) και στο Χιονοδρομικό Κέντρο Βασιλίτσας (70 κλίνες). Δεν μπορούμε, επομένως, να μιλάμε για «τουριστικές» περιοχές, με εξαίρεση εκείνη του Χιονοδρομικού Κέντρου.

Και σε αυτή την περίπτωση ο «τουρισμός» είναι περιορισμένης έκτασης, παρ’ όλο που υπάρχουν οι φυσικές προϋποθέσεις (μεγάλη διάρκεια χιονιού, εξαιρετικά ενδιαφέρον φυσικό περιβάλλον).

Τα έργα υποδομής που, είτε έχουν πραγματοποιηθεί, είτε βρίσκονται υπό εξέλιξη στο Νομό θα ευνοήσουν άμεσα ή έμμεσα την ανάπτυξη του τουρισμού. Π.χ. οι επενδύσεις στο δασικό τομέα συντελούν στην διατήρηση και αναβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος που αποτελεί πρωτεύον κεφάλαιο για τον Τουρισμό, ενώ οι επενδύσεις σε υποδομές (ύδρευση, οδικό δίκτυο) αίρουν τα υπάρχοντα μειονεκτήματα της μειωμένης παροχής υπηρεσιών και της απομόνωσης ορισμένων περιοχών.πηγή